سرطان دهانه رحم | پیشگیری و درمان
سرطان دهانه رحم (Cervical Cancer) یکی از شایع ترین انواع سرطان در زنان است ، اما خوشبختانه یکی از قابل پیشگیری ترین و قابل درمان ترین آن ها نیز محسوب می شود. این سرطان زمانی رخ می دهد که تغییرات غیرطبیعی در سلول های دهانه رحم (قسمت پایینی رحم که به واژن متصل است) به صورت تومور بدخیم رشد کنند. از نظر بهترین دکتر زنان خرم آباد آگاهی از عوامل خطر ، علائم اولیه و روش های تشخیص ، نقش حیاتی در نجات جان میلیون ها زن در سراسر جهان دارد.
سرطان دهانه رحم چیست؟
سرطان دهانه رحم عمدتاً بر اثر عفونت طولانی مدت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود. HPV یک ویروس بسیار شایع است که از طریق تماس جنسی منتقل می شود. اگرچه سیستم ایمنی بدن در اکثر افراد این ویروس را پاک می کند ، اما در برخی موارد ، عفونت مزمن باقی می ماند و باعث تغییرات پیش سرطانی در سلول های دهانه رحم می شود. اگر این تغییرات پیش سرطانی درمان نشوند ، پس از سال ها (معمولاً ۱۰ تا ۲۰ سال) ممکن است به سرطان حمله ور شوند.
نوع شایع ترین سرطان دهانه رحم ، کارسینوم سلول سنگفرشی است که در لایه نازک و صاف سلول های سطح دهانه رحم آغاز می شود. نوع دیگر ، آدنوکارسینوم است که در سلول های غدد ترشح کننده مخاط در دهانه رحم ایجاد می شود. تشخیص زودهنگام این بیماری ، پیش از آنکه به مرحله سرطان حمله ور برسد ، شانس بهبودی را به نزدیک ۱۰۰ درصد می رساند. بنابراین ، غربالگری منظم یکی از مهم ترین اقدامات برای سلامت زنان است.
جهت دریافت نوبت مشاوره از دکتر بیرانوند فرم تماس زیر را پر کنید:
چه افرادی در معرض سرطان دهانه رحم هستند؟
در حالی که هر زنی که دهانه رحم دارد می تواند در معرض خطر باشد ، برخی عوامل خطر احتمال ابتلا را افزایش می دهند. شناخت این گروه ها به هدف گیری بهتر اقدامات پیشگیرانه کمک می کند. مهم ترین عوامل خطر عبارتند از:
- عفونت با HPV پرخطر: افرادی که به گونه های پرخطر ویروس HPV (به ویژه نوع ۱۶ و ۱۸) آلوده هستند ، بیشترین ریسک را دارند.
- سیگار کشیدن: نیکوتین و سایر مواد شیمیایی موجود در سیگار می توانند آسیب های DNA را در سلول های دهانه رحم افزایش دهند و سیستم ایمنی را برای مبارزه با HPV ضعیف کنند.
- ضعف سیستم ایمنی: زنان مبتلا به HIV/AIDS یا کسانی که داروهای سرکوب کننده ایمنی مصرف می کنند ، در معرض خطر بالاتری قرار دارند.
- شروع زودهنگام رابطه جنسی و چندین شریک جنسی: این موارد خطر مواجهه با HPV را افزایش می دهند.
- استفاده طولانی مدت از قرص های ضدبارداری خوراکی: برخی مطالعات نشان داده اند که استفاده بیش از ۵ سال از این قرص ها ممکن است ریسک را کمی افزایش دهد.
علائم هشدار دهنده سرطان دهانه رحم
در مراحل اولیه ، سرطان دهانه رحم معمولاً هیچ علامتی ندارد و تنها از طریق آزمایش های غربالگری مانند تست پاپ اسمیر کشف می شود. با پیشرفت بیماری و رشد تومور ، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند که نیاز به بررسی فوری پزشکی دارند:
- درد در ناحیه لگن: درد یا سوزش که با رابطه جنسی یا قاعدگی ارتباط ندارد
- خونریزی غیرطبیعی: شامل خونریزی بعد از رابطه جنسی ، بین دوره های قاعدگی ، یا پس از یائسگی
- ترشحات واژینال غیرعادی: ترشحات آبکی ، خونی یا بدبو که ممکن است رنگ یا غلظت غیرمعمولی داشته باشند
- علائم پیشرفته: در مراحل پیشرفته ، ممکن است کمردرد ، تورم پاها ، احساس خستگی شدید و کاهش وزن ناگهانی مشاهده شود
سرطان دهانه رحم را چگونه تشخیص می دهند؟
تشخیص دقیق سرطان دهانه رحم نیازمند ترکیبی از معاینات بالینی و آزمایش های تخصصی است. پزشکان معمولاً با یک معاینه لگنی شروع می کنند و در صورت مشاهده تغییرات ، اقدامات تکمیلی را انجام می دهند.
- تست پاپ اسمیر: این آزمایش سلول های دهانه رحم را جمع آوری کرده و زیر میکروسکوپ بررسی می کند تا تغییرات پیش سرطانی یا سرطانی شناسایی شوند.
- تست HPV: این آزمایش وجود ویروس HPV پرخطر را در نمونه های سلولی تشخیص می دهد و معمولاً همراه با پاپ اسمیر برای زنان بالای ۳۰ سال انجام می شود.
- کولپوسکوپی: اگر تست های غربالگری غیرطبیعی باشند ، پزشک با استفاده از یک دستگاه بزرگ نما (کولپوسکوپ) به دقت به دهانه رحم نگاه می کند.
- بیوپسی: اگر ضایعه مشکوکی مشاهده شود ، پزشک تکه ای کوچک از بافت را برداشته و به آزمایشگاه می فرستد. نتیجه بیوپسی تنها راه قطعی برای تشخیص سرطان است.
آیا سرطان دهانه رحم کشنده است؟
اگر سرطان در مراحل اولیه و قبل از گسترش به سایر اندام ها کشف و درمان شود ، نرخ بقای ۵ ساله بسیار بالا (بیش از ۹۰ درصد) است و بیماری کاملاً قابل درمان است. اما اگر سرطان در مراحل پیشرفته تشخیص داده شود و به غدد لنفاوی یا اندام های دور مانند ریه و کبد گسترش یابد ، درمان دشوارتر شده و خطر جانی بودن آن افزایش می یابد.
بنابراین ، سرطان دهانه رحم لزوماً کشنده نیست ، بلکه غفلت از غربالگری عامل اصلی مرگ و میر ناشی از آن است. با دسترسی به واکسن HPV و انجام منظم تست های غربالگری ، می توان جلوی اکثر موارد سرطان دهانه رحم را پیش از ایجاد گرفت.
از کجا بفهمیم سرطان رحم داریم؟
سوال شما احتمالاً به سرطان دهانه رحم اشاره دارد ، اما اگر منظور سرطان اندام رحم باشد ، علائم و روش های تشخیص متفاوت است. با این حال ، برای هر دو نوع سرطان زنان ، نشانه اصلی که باید شما را به فکر وادارد ، خونریزی غیرطبیقی است.
برای اطمینان از سلامت دهانه رحم ، تنها راه فهمیدن وجود سرطان (یا پیش سرطان) ، مراجعه منظم به پزشک و انجام تست های غربالگری است. بسیاری از زنان بدون هیچ علامتی مبتلا می شوند. بنابراین ، انتظار داشتن علائم تا زمانی که بیماری پیشرفته شود ، استراتژی خطرناکی است. برنامه ریزی برای انجام تست پاپ اسمیر طبق توصیه پزشک (معمولاً هر ۳ تا ۵ سال بسته به سن و تاریخچه پزشکی) بهترین راه برای اطمینان از عدم وجود سرطان است.
آیا سرطان دهانه رحم ارثی است؟
کنسر دهانه رحم معمولاً یک بیماری ارثی محسوب نمی شود. مهم ترین عامل ایجاد این سرطان، عفونت طولانی مدت با ویروس پاپیلومای انسانی (اچ پی وی) است که از طریق تماس جنسی منتقل می شود. با این حال، سابقه خانوادگی ابتلا به این سرطان ممکن است در برخی افراد خطر ابتلا را اندکی افزایش دهد، اما به این معنا نیست که بیماری حتماً از والدین به فرزندان منتقل می شود. عوامل دیگری مانند ضعف سیستم ایمنی، مصرف سیگار، ابتلا به برخی انواع پرخطر اچ پی وی و انجام ندادن غربالگری منظم نیز می توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند. واکسیناسیون اچ پی وی و انجام منظم تست های غربالگری، از مؤثرترین راه های پیشگیری و تشخیص زود هنگام این بیماری هستند. بنابراین، داشتن سابقه خانوادگی به تنهایی جای نگرانی شدید ندارد، اما بهتر است افراد دارای سابقه خانوادگی، درباره زمان مناسب غربالگری با پزشک مشورت کنند.
سرطان دهانه رحم از چه سنی شروع میشود؟
این نوع از سرطان معمولاً در سنین جوانی ایجاد نمی شود و بیشتر در زنان بالای ۳۰ سال دیده می شود؛ با این حال، امکان ابتلا در سنین پایین تر نیز وجود دارد. این بیماری اغلب در نتیجه عفونت طولانی مدت با انواع پر خطر ویروس پاپیلومای ایجاد شده و بهتر است بدانید که تغییرات سلولی پیش سرطانی ممکن است سال ها قبل از بروز سرطان شکل بگیرند. به همین دلیل، انجام غربالگری منظم اهمیت زیادی دارد. زمان شروع غربالگری به شرایط فرد و توصیه پزشک زنان بیمار بستگی دارد. همچنین واکسن اچ پی وی می تواند خطر ابتلا به عفونت های پرخطر این ویروس و در نتیجه خطر سرطان دهانه رحم را کاهش دهد. نکته مهم این است که این سرطان در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامت مشخصی نداشته باشد. بنابراین، حتی در صورت نداشتن علائم، انجام غربالگری منظم و مراجعه به پزشک می تواند به تشخیص به موقع و درمان مؤثرتر کمک کند.
راه های درمان سرطان دهانه رحم
درمان سرطان دهانه رحم به مرحله بیماری ، اندازه تومور و سلامت کلی بیمار بستگی دارد. گزینه های اصلی درمان عبارتند از:
- جراحی: در مراحل اولیه ، ممکن است جراحی های کم تهاجمی مانند کانالیزاسیون (LEEP) یا هیسترکتومی (برداشتن رحم) انجام شود. در مراحل پیشرفته تر، هیسترکتومی رادیکال (برداشتن رحم ، دهانه رحم و بافت های اطراف) انجام می شود.
- پرتودرمانی (رادیوتراپی): استفاده از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلول های سرطانی. این روش می تواند به صورت خارجی یا با قرار دادن منبع پرتو در داخل بدن انجام شود.
- شیمی درمانی: استفاده از داروهای ضدسرطان برای کشتن سلول های سرطانی. شیمی درمانی اغلب همراه با پرتودرمانی برای افزایش اثرگذاری استفاده می شود.
- درمان هدفمند و ایمونوتراپی: داروهایی که به طور خاص به ویژگی های سلول های سرطانی حمله می کنند یا سیستم ایمنی بدن را برای مبارزه با سرطان تقویت می کنند.
